Spis treści
- W jakich przypadkach psychiatra przepisuje leki?
- Czy psychiatra zawsze przepisuje leki?
- Co powiedzieć psychiatrze, żeby dostać leki?
- Czy leki psychiatryczne uzależniają?
- Czy leki antydepresyjne mają skutki uboczne?
- Czy można odstawić antydepresanty?
- Co psychiatra przepisuje na stany lękowe?
- Czy psychiatra może przepisać leki na sen?
- Co robi psychiatra na pierwszej wizycie?
W jakich przypadkach psychiatra przepisuje leki?
Rzetelny lekarz psychiatra przepisuje leki tylko wtedy, gdy są ku temu wskazania medyczne. O tym, czy recepta zostanie wypisana i jaki lek na niej się znajdzie decyduje jedynie lekarz, po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury medycznej, czyli po badaniu lekarskim, po postawieniu diagnozy i mówieniu jej z Pacjentem/ Pacjentką. Lekarz psychiatra nie spełnia życzeń Pacjenta/ Pacjentki, choć oczywiście, w przypadku wizyty kontrolnej, lekarz bierze pod uwagę informacje, jakie podaje Pacjent o skuteczności przepisanego wcześniej leku, ewentualnych skutkach ubocznych.
Czy psychiatra zawsze przepisuje leki?
Na tak postawione pytanie odpowiedź jest jednoznaczna: nie. Lekarza psychiatra nie zawsze przepisuje leki. Trzeba jednak natychmiast podkreślić, że lekarz psychiatra zwykle stosuje farmakoterapię, czyli działa za pomocą leków. Wszystko zależy od diagnozy lekarskiej, którą lekarz stawia po wnikliwym wywiadzie lekarskim. Dlatego w Poradni INZPiRO pierwsza konsultacja diagnostyczna (zarówno w gabinecie przy ul. Siennej 72 w Warszawie, jak i online w trybie teleporady psychiatrycznej) trwa nawet godzinę (do 60 minut). Jeśli Pacjent / Pacjentka zgłasza się do gabinetu lekarza psychiatry lub na wizytę psychiatryczną on-line z objawami zaburzeń nastroju, zaburzeń lękowych, bezsenności – lekarz znajdzie odpowiedni lek, który powinien pomóc. Trzeba pamiętać, by nie zwlekać z jego wykupieniem w aptece i dokładnie przestrzegać zalecone dawkowanie. Bywa tak, że Pacjent / Pacjenta oczekuje od lekarza wypisania konkretnego leku i określonej liczby opakowań. Lekarz spełni to oczekiwanie jedynie w sytuacji, gdy jest ono zgodne ze standardami leczenia. Co do zasady: to lekarz psychiatra decyduje czy i jaki lek wdrożyć – robi to zawsze w porozumieniu z Pacjentem / Pacjentką. Lekarz wyjaśnia działanie leku i odpowiada na wszystkie zadane pytania.
Co powiedzieć psychiatrze, żeby dostać leki?
Każdemu lekarzowi należy mówić prawdę. W przypadku konsultacji psychiatrycznej, o to lekarz decyduje, w jaki sposób będzie leczył swojego Pacjenta. Zdarza się, że osoby zgłaszające się na pierwszą konsultację do Poradni INZPiRIO – w gabinecie lub on-line (w trybie teleporady) – nie oczekują konsultacji lekarskiej, a jedynie konkretnej recepty, więc instruują lekarza, jakie leki ma wypisać. Rzetelni lekarze psychiatrzy nie realizują takich wymagań Pacjentów, jeśli, ich zdaniem, są one sprzeczne ze wskazaniami. W takiej sytuacji dobry lekarz psychiatra, choć nie wypisuje oczekiwanego leku, udziela Pacjentce / Pacjentowi rzetelnej konsultacji zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem oraz, jeśli podejrzewa uzależnienie od leków, kieruje Pacjenta na odpowiednią terapię. Warto przy okazji podkreślić, że Pacjent / Pacjentka zgłaszając się na konsultację lekarską, płaci właśnie za konsultację, a nie za receptę. Powtórzmy: decyzję o przepisaniu leków podejmuje jedynie lekarz w trakcie konsultacji psychiatrycznej i to on za swoją decyzję odpowiada.
Czy leki psychiatryczne uzależniają?
Nie można jednoznacznie i kategorycznie odpowiedzieć na tak zadane pytanie. Bo „leki psychiatryczne” to szeroka grupa preparatów medycznych, które są stosowane w różnego rodzaju zaburzeniach i chorobach psychicznych. Jedne leki zapisywane przez lekarzy psychiatrów uzależniają, inne nie uzależniają. Jasno jednak trzeba zaznaczyć, że – wbrew obawom niektórych Pacjentek i Pacjentów – wiele leków stosowanych np. w leczeniu depresji nie uzależnia. Jeśli osoba zgłaszająca się do gabinetu lekarza psychiatry, także w trybie konsultacji psychiatrycznej on-line, ma wątpliwości czy leki, które lekarz zaproponuje po postawieniu diagnozy, należy o nie zapytać lekarza i wszystkie wątpliwości z lekarzem wyjaśnić w trakcie trwania wizyty. Lekarze psychiatrzy konsultujący w Poradni INZPiRO zawsze mają czas, by wyjaśnić i rozwiać wszystkie obawy Pacjentów związane ze stosowaniem leków. Lekarz psychiatra stara się dobrać leczenie indywidualnie dla każdego Pacjenta / każdej Pacjentki. Poprawa stanu zdrowia psychicznego osoby zgłaszającej się na konsultację, ulga w cierpieniu, spokój, dobry nastrój i uśmiech na twarzy – to nadrzędny cel pracy lekarza psychiatry.
Czy leki antydepresyjne mają skutki uboczne?
Najkrócej można by odpowiedzieć: zwykle nie, czasem tak. Działania niepożądane mogą pojawiać się po zastosowaniu każdego leku, nie tylko leku na depresję. W trakcie konsultacji psychiatrycznej (także tej w trybie teleporady psychiatrycznej), lekarz pyta o wszystkie choroby współistniejące i przyjmowane w związku z nimi leki. Następnie psychiatra wyjaśnia jak należy wdrożyć leczenie. Może – właśnie po to, by uniknąć działań niepożądanych – poprosić Pacjentkę / Pacjenta o stopniowe dochodzenie do pełnej zalecanej dawki. Np. przez jakiś czas pół tabletki, po określonym przez lekarza czasie – cała. Takie wdrażanie leczenia może potrwać kilka dni lub dłużej. Podobnie jest z zakończeniem leczenia. Nie wolno go kończyć ani przerywać na własną rękę – bez porozumienia ze swoim lekarzem psychiatrą. W Poradni INZPiRO jeśli po przyjęciu leków Pacjent/ Pacjentka źle się poczuje, Pacjent / Pacjentka może pomiędzy wizytami kontrolnymi, poprosić lekarza o chwilę rozmowy telefonicznej, bez uiszczania dodatkowej opłaty. Należy się w tej sprawie zgłosić telefonicznie do recepcji INZPiRO: +48 226540947. Lekarz oddzwoni do Pacjenta w pierwszej możliwej chwili. Taki kontakt nie może jednak zastępować wizyty kontrolnej (o czym za chwilę). Oczywiście trzeba z całą mocą podkreślić, że Pacjentka / Pacjent nie może na własną rękę modyfikować leczenia psychiatrycznego. Podsumowując: możemy śmiało powiedzieć, że skutki uboczne stosowania antydepresantów mogą nie wystąpić wcale lub wystąpić w małym nasileniu i przez krótki czas na początku leczenia, jeśli Pacjent/ Pacjentka będzie przestrzegać skrupulatnego stosowania się do zaleceń lekarza psychiatry; będzie systematycznie przyjmować leki przepisane przez lekarza psychiatrę; nawiąże telefoniczny kontakt z lekarzem w razie gorszego samopoczucia po przyjmowaniu leków; zgłosi się na wizytę kontrolną w gabinecie lekarskim lub on-line. Po pierwszej konsultacji wizyta kontrolna zalecana jest po kilku tygodniach – lekarz określi ten termin dokładnie.
Czy można odstawić antydepresanty?
Leki antydepresyjne, podobnie jak wszystkie inne leki zapisane przez lekarza psychiatrę, powinny być stosowane zgodnie z jego zaleceniami. Przestrzeganie tej zasady powinno prowadzić do stopniowej poprawy zdrowia Pacjentki/ Pacjenta. Nieprzestrzeganie jej może spowodować działania niepożądane i pogorszenie zdrowia psychicznego. Czy można odstawić leki na depresję? Samodzielnie – nie. Każda przerwa w leczeniu jego zakończenie lub modyfikacja wymaga konsultacji z lekarzem psychiatrą. Bywa tak, nie tylko zresztą w psychiatrii, że zaproponowaną Pacjentce/ Pacjentowi na pierwszej konsultacji farmakoterapię, lekarz będzie chciał zmienić. Albo zmienić tylko dawkowanie. Może się tak zdarzyć z różnych powodów, lek może działać za słabo albo za mocno albo Pacjentka /Pacjent może konkretnego leku nie tolerować. Ta może się zdarzyć we wszystkich dzianinach medycyny. Jednak dobry lekarz psychiatra słucha uważnie Pacjentki /Pacjenta i – zgodnie ze swoją wiedza medyczną doświadczeniem i standardami leczenia – proponuje najlepsze rozwiązanie farmakologiczne dla tej konkretnej osoby. Lekarz psychiatra przyjmuje założenie, że Pacjent/ Pacjentka (samodzielnie lub z pomocą bliskich) będzie przestrzegać wszystkich jego zaleceń. Tylko dobra współpraca pomiędzy lekarzem, a osobą zgłaszającą się do gabinetu (ewentualnie także z jej rodziną, jeśli jest taka potrzeba) może przynieść dobre efekty leczenia. Odstawianie leków antydepresyjnych samodzielnie bez wiedzy i zgody lekarza, a także modyfikowanie leczenia na własną rękę – leczeniu nie służy i może być przeciwskuteczne.
Co psychiatra przepisuje na stany lękowe?
Jest szereg leków, które lekarz psychiatra może przepisać, jeśli zdiagnozuje u Pacjenta /Pacjentki zaburzenia lękowe. Wypisanie recepty poprzedzone jest badaniem lekarskim, co w psychiatrii oznacza wnikliwy wywiad lekarski, a następnie nazwaniem przez lekarza dolegliwości (diagnoza), z jakimi Pacjent się zgłosił. Współczesna medycyna oferuje – w przypadku zaburzeń lękowych – szereg rozwiązań farmakologicznych, o których zawsze decyduje lekarz. Psychiatra może też zalecić psychoterapię, która osobie odczuwającej lęki, pomoże radzić sobie w sytuacjach, kiedy one się pojawiają, a z czasem spowoduje, że leki znikną. Stosowanie leków (farmakoterapia) w połączeniu z rzetelną psychoterapią to najlepszy sposób na wyjście z krainy lęków.
Pomoc psychiatry z Warszawy – sprawdź to sam.
Czy psychiatra może przepisać leki na sen?
Odpowiadając jednym słowem: tak. Ale od razu trzeba dodać, że różne są leki na sen, bo bezsenność i inne zaburzenia snu są różne: mają różne przyczyny i różne objawy. Jedni z nas mają trudności z zasypianiem, inni wybudzają się kilkakrotnie w ciągu nocy, jeszcze inni budzą się nad ranem i już nie zasypiają ponownie. Są tacy, którzy uważają, że nie śpią prawie wcale. Bezsenność jest cierpieniem, które może mieć wiele przyczyn: psychicznych i/ albo somatycznych. Lekarzem leczącym bezsenność i inne zaburzenia snu jest lekarz psychiatra. W czasie pierwszej konsultacji diagnostycznej (tej w gabinecie lekarskim i tej w trybie teleporady) lekarz zbiera szczegółowy wywiad lekarski i stawia diagnozę. Jednak do jej postawienia konieczne mogą okazać się badania lekarskie: ogólne i/lub szczegółowe – dlatego jeśli Pacjenta/ Pacjent ma aktualne badania, należy ich wyniki wziąć ze sobą na wizytę u lekarza psychiatry. W przypadku konsultacji psychiatrycznej on-line najlepiej przygotować skany, być może lekarz poprosi o ich przesłanie. Po zebraniu wszystkich informacji i postawieniu diagnozy lekarz zwykle przepisuje odpowiednie jego zdaniem leki i omawia leczenie z Pacjentką/Pacjentem. Celem farmakoterapii jest lepsza jakość snu. Zdarza się jednak i tak, że lekarz psychiatra może poprosić Pacjentkę/ Pacjenta o zrobienie innych badań lub też skierować Pacjenta / Pacjentkę do innego specjalisty.
Co robi psychiatra na pierwszej wizycie?
Na pierwszej wizycie psychiatrycznej – która w Poradni INZPiRO odbywa się zawsze w atmosferze życzliwości i wyrozumiałości – lekarz psychiatra zmierza do postawienia diagnozy lekarskiej. Przeprowadza więc badanie polegające na wnikliwym wywiadzie lekarskim. Lekarz pyta, jakie dolegliwości sprowadzają Pacjenta / Pacjentkę do jego gabinetu: kiedy pojawiły się po raz pierwszy, jakie jest ich nasilenie, czy występują bez przerwy, czy tylko w określonych porach dnia lub w określonych sytuacjach? Lekarz spyta o dolegliwości somatyczne: czy coś boli, piecze, w którym miejscu, jak często? A także o przebyte choroby. Lekarz spyta, czy ktoś w rodzinie leczył się psychiatrycznie. Prawdopodobnie zapyta również o zmęczenie i o jakość snu. Specjalista będzie też chciał poznać kontekst społeczny, w jakim na co dzień funkcjonuje Pacjent / Pacjenta: dom, szkoła, praca, relacje z ludźmi. Zapyta o nałogi. Ale to tylko przykładowe pytania, jakich można się spodziewać na pierwszej konsultacji psychiatrycznej w gabinecie lekarskim albo on-line w trybie teleporady. Po wnikliwym wywiadzie lekarskim lekarz stawia diagnozę i omawia ją z Pacjentem / Pacjentką. Następnie psychiatra proponuje leczenie i wyjaśnia, jak przyjmować przepisane leki. Pacjent – drogą sms – otrzymuje czterocyfrowy kod do e-recepty, który należy podać w aptece razem z peselem Pacjenta / Pacjentki. Oczywiście w trakcie konsultacji lekarskiej lekarz może również podyktować ten kod. Jeżeli jest takie wskazanie medyczne, lekarz wypisuje również e- zwolnienie lekarskie ( L4 ) i – drogą elektroniczną – wysyła je do ZUS, bez udziału Pacjenta / Pacjentki.
